กลไกการป้องกันการผสมพันธุ์ระหว่างสปีชีส์

1. กลไกการแยกกันทางการสืบพันธุ์ก่อนระยะไซโกต

ป้องกันไม่ให้เซลล์สืบพันธุ์จากสิ่งมีชีวิตต่างสปีชีส์กันมาผสมพันธุ์กัน ได้แก่

      1.1 ถิ่นที่อยู่อาศัย สิ่งมีชีวิตต่างสปีชีส์กันที่อาศัยในถิ่นที่อยู่ต่างกัน ทำให้ไม่มีโอกาสได้จับคู่ผสมพันธุ์กัน (habitat isolation)


กบป่า
ที่มา:
http://web.bangmod.ac.th/NewsBoard/reply_img.asp?PictureID=853 

 
กบบูลฟรอก
ที่มา: http://ideal-bio.exteen.com/images/6975-003-2349D476.gif

      1.2 พฤติกรรมการผสมพันธุ์ จะมีผลต่อสัตว์เพศตรงข้ามในสปีชีส์เดียวกันเท่านั้นที่จะจับคู่ผสมพันธุ์กัน (behavioral isolation)


Blue-footed boobies
ที่มา: http://apbio12007.blogspot.com/2007/09/origin-of-species.html 

      1.3 ช่วงเวลาในการผสมพันธุ์กัน ต่างสปีชีส์กัน เวลาในการผสมพันธุ์จึงต่างกันด้วย ทำให้ไม่มีโอกาสผสมพันธุ์กัน (temporal isolation)

 

western spotted skunk
ที่มา: http://wwwstatic.kern.org/images/calmzoo/spottedskunk.jpg
 

Eastern Spotted Skunk
eastern spotted skunk
ที่มา:
http://www.gpnc.org/esskunk.htm

 

      1.4 โครงสร้างของอวัยวะสืบพันธุ์ ต่างสปีชีส์กันจะมีขนาดและรูปร่างของอวัยวะสืบพันธุ์แตกต่างกันทำให้ไม่สามารถผสมพันธุ์กันได้ (mechanical isolation)

 


ที่มา: http://www.dwm.ks.edu.tw/bio/activelearner/19/images/ch19c2.jpg
 

 

      1.5 สรีรวิทยาของเซลล์สืบพันธุ์ต่างกัน (gametic isolation)

2. กลไกการแยกกันทางการสืบพันธุ์หลังระยะไซโกต

ในกรณีที่เซลล์สืบพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตต่างสปีชีส์สามารถเข้าไปผสมพันธุ์กันได้ไซโกตที่เป็นลูกผสมเกิดขึ้นแล้ว กลไกนี้จะป้องกันไม่ให้ลูกผสมสามารถเจริญเติบโต หรือสืบพันธุ์ได้

      2.1 ลูกผสมตายของถึงวัยเจริญพันธุ์

      2.2 ลูกผสมเป็นหมัน เช่น ล่อ ที่เกิดจากการผสมม้ากับลา

      2.3 ลูกผสมล้มเหลว เช่น ทานตะวัน


การเกิดสปีชีส์ใหม่ เกิดได้ 2 แนวทาง

1. จากการแบ่งแยกทางภูมิศาสตร์

เกิดจากประชากรดั้งเดิมในรุ่นบรรพบุรุษที่เคยอาศัยอยู่ในพื้นที่เดียวกัน เมื่อมีอุปสรรคมาขวางทำให้เกิดการแบ่งแยกออกจากกันเป็นประชากรย่อยๆ และไม่มีการถ่ายเทเคลื่อนย้ายยีนระหว่างกัน ประกอบกับประชากรแต่ละแห่งต่างก็มีการปรับเปลี่ยนองค์ประกอบทางพันธุกรรมไปตามทิศทางของการคัดเลือก โดยธรรมชาติจนเกิดสปีชีสฺ์ใหม่ ลักษณะนี้เป็นกระบวนการค่อยเป็นค่อยไป

 

2. การเกิดสปีชีส์ใหม่ในเขตภูมิศาสตร์เดียวกัน

เป็นการเกิดสปีชีส์ใหม่ในถิ่นอาศัยเดียวกับบรรพบุรุษ โดยมีกลไกมาป้องกันไม่ให้สามารถผสมพันธุ์กันได้ แม้จะอยู่ในพื้นที่เดียวกัน

 

Polyploid   
ที่มา: http://departments.oxy.edu/biology/bbraker/courses/bio105/images/14.6A%20Sympatric%20speciation%20b.JPG

Comment

Comment:

Tweet